Duy trì và quản lý tiền mặt: Lên ngôi thời khủng hoảng

Ngày đăng 05-06-2023
Trong bối cảnh khủng hoảng hiện nay, mô hình kinh doanh thay đổi liên tục cùng với việc tăng trưởng doanh thu ngày càng được đẩy mạnh, việc duy trì và quản lý tiền mặt thường không là mối quan tâm hàng đầu của doanh nghiệp. Nhưng trong tình hình rủi ro tràn ngập như hiện nay, không ít nhà đầu tư quay lại với phương châm "Cash is king" - tiền mặt là vua.


Các dấu hiệu cho thấy doanh nghiệp đang “khủng hoảng tiền mặt"



Khủng hoảng tiền mặt gây ra nhiều bất lợi cho doanh nghiệp
 
 " Khủng hoảng không hình thành ngay lập tức mà hình thành trong một khoảng thời gian, điều quan trọng là doanh nghiệp phải mau mắn hành động trước khi quá muộn "

Đối với nội bộ doanh nghiệp
 
  • Không có cái nhìn toàn cảnh về vốn lưu động
  • Thiếu tính chính xác trong dự báo đồng tiền
  • Không kiểm soát được dòng tiền
  • Thiếu tiền mặt
  • Cắt giảm chi phí và chi tiêu chiến lược thường xuyên
  • Thiếu tiền mặt
 
Đối với các đơn vị bên ngoài
 
  • Thay đổi về vị thế tài chính đối với khách hàng và nhà cung cấp
  • Rủi ro về nợ đang gia tăng, có khả năng vi phạm hợp đồng
  • Rủi ro về các khoản vay mới vì các tổ chức tài chính trở nên thận trọng hơn
  • Mức tồn kho quá cao ngoài tầm kiểm soát
  • Chậm trễ trong việc thanh toán hóa đơn và quyết toán thuế
 
 

Khủng hoảng tiền mặt có tác động thế nào đối với doanh nghiệp



Khủng hoảng tiền mặt có thể làm trì trệ hoạt động kinh doanh
 
 
Dòng tiền là sự phản ánh của lượng tiền ròng vào và ra khỏi doanh nghiệp. Doanh nghiệp phải cân nhắc các hoạt động kinh doanh, đầu tư và tài chính để đảm bảo hoạt động kinh doanh được duy trì ổn định. Khủng hoảng tiền mặt có thể làm trì trệ hoạt động kinh doanh và làm trở ngại cho sự phát triển của doanh nghiệp. Nó cũng có thể buộc nhà lãnh đạo đưa ra những quyết định thiếu chín chắn và gây hậu quả cho doanh nghiệp về lâu về dài.
 

Một số rủi ro xảy ra với doanh nghiệp đối mặt với khủng hoảng tiền mặt



Doanh nghiệp thường phải cắt giảm chi phí để giữ được dòng tiền
 

Giảm khả năng cạnh tranh trên thị trường: Khi doanh nghiệp không có đủ tiền để đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, sản xuất, quảng cáo, marketing, thì sẽ dễ dàng bị thất thế trên thị trường so với các đối thủ cạnh tranh.
 
Phải cắt giảm chi phí: Trong giai đoạn khó khăn, doanh nghiệp thường phải cắt giảm chi phí để giữ được dòng tiền. Tuy nhiên, việc cắt giảm chi phí quá đà có thể ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm, dịch vụ hoặc làm giảm động lực làm việc của nhân viên.
 
Thiếu tiền mặt: Thiếu tiền mặt có thể dẫn đến việc không đủ khả năng trả lương cho nhân viên, không đủ khả năng thanh toán các khoản nợ, không đủ khả năng đầu tư vào các hoạt động kinh doanh mới.
 
Rủi ro nợ: Không có đủ tiền để trả nợ có thể dẫn đến rủi ro tốt nghiệp, rủi ro tốt đội bóng, rủi ro phá sản.
 
Rủi ro về các khoản vay mới: Khi doanh nghiệp cần vốn mới để đầu tư hoặc trả nợ, nếu không đủ điều kiện để vay được, hoặc phải vay với lãi suất cao, sẽ gây áp lực lớn lên tình hình tài chính của doanh nghiệp.
 
Chậm trễ trong việc thanh toán các khoản nợ: Chậm trễ trong việc thanh toán các khoản nợ có thể dẫn đến các hậu quả như bị phạt, mất uy tín trên thị trường, hoặc bị khởi kiện.
 

Cách quản lý tiền mặt trong giai đoạn khủng hoảng hiện nay



Quản lý tiền mặt là yếu tố quyết định sự thành công của doanh nghiệp
 
 " Nhận biết dòng tiền chính là chìa khóa cho thanh khoản "
 
Quản lý tiền mặt có thể không phải là phần thú vị nhất so với các hoạt động kinh doanh khác, nhưng nó chính là yếu tố quyết định sự thành công hay thất bại của một doanh nghiệp. Các giám đốc, nhà quản lý tài chính và nhóm kế toán phải luôn hiểu rõ nguyên tắc quản lý tiền mặt và sát sao dòng tiền của doanh nghiệp.
 

Đo lường tình trạng thanh khoản



Doanh nghiệp có tình trạng thanh khoản tốt sẽ có khả năng cao tránh được thiếu hụt dòng tiền

 
Tỷ số thanh khoản là tỷ số dùng để đo lường năng lực thanh toán nợ ngắn hạn của doanh nghiệp.  Nếu các doanh nghiệp có tình trạng thanh khoản tốt, họ sẽ có khả năng cao tránh được thiếu hụt dòng tiền. Vì vậy, việc các doanh nghiệp theo dõi mức độ thanh khoản của họ để đề phòng các trường hợp bất lợi có thể xảy ra như đình công hay suy thoái kinh tế.
 
1. Hệ số khả năng thanh toán nợ hiện thời
2. Hệ số khả năng thanh toán nhanh
3. Hệ số khả năng thanh toán bằng tiền mặt
 
Với cả ba hệ số trên, hệ số càng cao thì khả năng thanh khoản càng tốt. Điều này có nghĩa là doanh nghiệp có sự đảm bảo chắc chắn đủ tài sản lưu động để thanh toán các khoản nợ phải trả ngắn hạn. Khả năng thanh khoản quá cao cũng có thể cho thấy rằng doanh nghiệp chưa sử dụng hiệu quả tài sản hiện có để sản sinh ra doanh thu. Vì vậy, doanh nghiệp cần so sánh các hệ số của mình với hệ số trung bình ngành và tính cả đến chu kì kinh tế.
 

Số hóa quy trình kế toán

 
Trong bất kì trường hợp nào, các doanh nghiệp nên bắt đầu bằng phân tích báo cáo dòng tiền. Nếu hệ thống kế toán của doanh nghiệp còn thủ công, giấy tờ, quy trình rườm rà, doanh nghiệp sẽ không thể nào có cái nhìn toàn cảnh về tình hình tài chính của các bộ phận và toàn công ty.
 
Do vậy, việc đầu tư vào phần mềm kế toán để có cái nhìn phổ quát là điều cần thiết. Phần mềm kế toán Asoft-T với các tính năng nghiệp vụ chuyên sâu giúp doanh nghiệp phân tích tình hình tài chính một cách chi tiết và xác định được hướng đi của dòng tiền.
 

Theo dõi chu kì tiền mặt

 
Chu kì tiền mặt là khoảng thời gian doanh nghiệp chuyển đổi khoản tiền sử dụng để sản xuất hàng tồn kho thành tiền thu được từ hoạt động bán hàng.  Các doanh nghiệp cần phải theo dõi sát sao các khoản phải thu, các khoản phải trả và lượng hàng tồn kho để từ đó theo dõi dòng tiền ra và vào.
 
Một vấn đề thường gặp của dòng tiền là khoảng cách giữa việc bán chịu sản phẩm cho khách hàng và việc phải thanh toán ngay cho các nhà cung cấp. Nếu các điều khoản thanh toán của các bên nợ lâu hơn so với của nhà cung cấp, các doanh nghiệp có thể sẽ phải dùng tiền dự trữ để chi trả. Điều này sẽ có thể dẫn đến dòng tiền xấu.
 
Các doanh nghiệp có thể sử dụng phần mềm kế toán ASOFT-T để lập báo cáo các khoản phải thu và phải trả theo ngày đáo hạn, giúp cho họ có cái nhìn bao quát hơn về khung thời gian đáo hạn. Điều này cũng giúp họ có chiến lược để thương lượng về các điều khoản giao dịch nhằm tăng hiệu quả sử dụng tiền mặt.
 

Cân nhắc giá trị hiện tại thuần của các khoản đầu tư và thời gian hoàn vốn

 
 
Để có thể tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp thì cách chính xác là làm cho giá trị hiện tại thuần (NPV) của các khoản đầu tư lớn hơn 0. Để tính NPV, trừ đi số vốn ban đầu bỏ ra cho dự án khỏi giá trị ròng của dòng tiền vào. (Điều này sẽ dựa trên dòng tiền vào kì vọng từ dự án).
 
Dựa trên nguyên tắc NPV, doanh nghiệp nên đưa ra quyết định đầu tư tùy thuộc vào lượng lợi nhuận họ sẽ thu về được, cũng như là chi phí vốn bỏ ra. Tuy nhiên, thời gian hoàn vốn của dự án cũng là một yếu tố quan trọng.
 
Lượng tiền đi ra cần được thu về trong một khoản thời gian hợp lí, cho phép doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro thiếu hụt dòng tiền. Thời gian hoàn vốn dài có đồng nghĩa sẽ tốn nhiều thời gian hơn để số tiền bỏ ra mang về lợi nhuận. Trong khi đó, doanh nghiệp sẽ phải tìm các cách khác thay thế để tạo ra tiền mặt sử dụng cho hoạt động kinh doanh hàng ngày.
 

Doanh nghiệp cần làm gì để việc quản lý tiền mặt trở nên hiệu quả



Mục tiêu cuối cùng là chủ động trong việc tăng đầu tư tiền mặt nhàn rỗi nhằm thu lợi nhuận
 
" Để quản lý dòng tiền một cách hiệu quả, cần chú ý đến các yếu tố chi phối và áp dụng các công cụ đòn bẩy tiền mặt một cách tốt nhất "
 

Tăng cường quản lý dự trữ tiền mặt cho doanh nghiệp

 
Quản lý tiền mặt dự trữ nhằm kiểm soát được lượng tiền mặt có tại doanh nghiệp, để hướng tới mục tiêu cuối cùng là chủ động trong việc tăng đầu tư tiền mặt nhàn rỗi nhằm thu lợi nhuận, trong khi vẫn duy trì mức thanh khoản hợp lý để đáp ứng các nhu cầu trong tương lai của doanh nghiệp. Như vậy, trong quản lý tiền mặt, cần dự đoán chính xác được lượng tiền mặt cần có, nguồn tiền và mục đích chi trả, có như vậy mới đảm bảo thực hiện một cách đúng lúc các hoạt động huy động vốn, trả nợ và tính số tiền lưu chuyển giữa các tài khoản.
 

Nâng cao khả năng dự báo dòng tiền và kiếm soát mua hàng

 
Để nâng cao khả năng dự báo dòng tiền và kiểm soát mua hàng, doanh nghiệp có thể áp dụng một số giải pháp như sau:
  • Sử dụng phần mềm kế toán hiện đại và tích hợp các tính năng quản lý tiền mặt, giúp cho doanh nghiệp có cái nhìn toàn cảnh về tình hình tài chính của mình và quản lý tiền mặt một cách hiệu quả hơn.
  • Xác định các chỉ tiêu quản lý tiền mặt cụ thể và đưa vào các báo cáo tài chính, giúp cho doanh nghiệp có thể theo dõi và đánh giá hiệu quả của các hoạt động kinh doanh.
  • Áp dụng phương pháp dự báo dòng tiền để đánh giá rủi ro và tính toán kế hoạch tài chính cho doanh nghiệp.
  • Đưa ra các chính sách quản lý mua hàng cụ thể, nhằm giảm thiểu rủi ro và tăng tính minh bạch trong quá trình mua sắm.
 

Tạm kết

 
Doanh nghiệp gặt hái được lợi nhuận là tín hiệu tích cực nhưng luồng tiền mặt trong công ty mới là điều cần thiết. Chính vì vậy, quản lý tốt tiền mặt mới chính là chìa khóa dẫn đến sự thành công cho doanh nghiệp. Quản lý tốt luồng tiền mặt không chỉ giúp doanh nghiệp vượt qua được các giai đoạn khó khăn mà còn tạo cho doanh nghiệp cơ hội để đầu tư chiến lược hoặc giảm thiểu chi phí. Asoft hy vọng qua bài viết trên, các doanh nghiệp có thể nhận thấy được tầm quan trọng của việc quản lý và duy trì tiền mặt trong bộ máy vận hành cũng như phương hướng để quản lý tiền mặt hiệu quả.
 
Ban biên tập Asoft